Audyty KAS: 120 miliardów złotych nieprawidłowości w wydatkach publicznych

Prowadzone przez Krajową Administrację Skarbową audyty, obejmujące głównie wydatki z okresu rządów Prawa i Sprawiedliwości, zostały podsumowane 1 czerwca 2026 roku. Ministerstwo Finansów oraz KAS przedstawiły dane dotyczące nieprawidłowości, które dotknęły różne instytucje publiczne, w tym ministerstwa, fundacje i stowarzyszenia.

Łączna kwota stwierdzonych nieprawidłowości wynosi 120 miliardów złotych. Audyty objęły 166 podmiotów, z czego 126 zostało już zakończonych, a 50 nadal trwa.

W związku z wykrytymi nadużyciami złożono 245 zawiadomień do prokuratury na kwotę 105 miliardów złotych. Ponadto, do Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych trafiło 126 zawiadomień dotyczących kwoty blisko 7 miliardów złotych.

Zakres i charakter nieprawidłowości

Wiceminister finansów Zbigniew Stawicki skomentował, że ujawnione przypadki to zarówno formalne nieprawidłowości, jak i „rażące wykorzystywanie pieniędzy publicznych do celów prywatnych”. Podkreślił, że pieniądze publiczne powinny być chronione równie skrupulatnie jak są pobierane, niezależnie od politycznego zabarwienia.

Nieprawidłowości miały różny charakter, od naruszeń prawa o zamówieniach publicznych po przeznaczanie środków dotacji na prywatne cele, w tym spłaty kredytów osobistych czy przelewy na prywatne rachunki. Wiceminister Stawicki wskazał, że skala i sposób traktowania pieniędzy publicznych zaskoczyły go, mimo jego wieloletniego doświadczenia.

Przykładowe nadużycia ujawniono w Fundacji Rozwoju Centrum Macierz Polonii, gdzie środki z dotacji miały trafiać na konta prywatnych członków zarządu. Pieniądze były rzekomo wykorzystywane na zakupy w biurze turystycznym oraz wypłaty gotówkowe z bankomatów, co utrudniało ustalenie ich dalszego przeznaczenia. Podobne sytuacje miały miejsce także w innych resortach, takich jak Ministerstwo Sportu, gdzie urzędnicy byli nakłaniani do składania wniosków o dotacje w imieniu osób lub organizacji, które samodzielnie nie mogły tego zrobić. Decyzje o przyznaniu wsparcia często zapadały poza oficjalnymi komisjami konkursowymi, z listami beneficjentów oznaczonymi specjalnymi symbolami, wskazującymi na preferencyjne traktowanie.

Kontekst i konsekwencje

Aduyty, które rozpoczęły się kilka lat temu, mają na celu nie tylko identyfikację nieprawidłowości, ale również odbudowę zaufania do instytucji publicznych. Stwierdzenia, że poprzednia władza wykonywała zadanie kontroli w stopniu nieadekwatnym do skali zagrożeń, wskazują na potrzebę wzmocnienia nadzoru nad wydatkami publicznymi.