Eskalacja konfliktu w cieśninie Ormuz: USA odpowiadają na irańskie ataki na statki

6 lipca 2026 roku irański Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) wystrzelił rakiety w kierunku dwóch statków przepływających przez cieśninę Ormuz. Ataki, które spowodowały znaczne zniszczenia, lecz nie odnotowano w nich ofiar w ludziach, oznaczały wznowienie działań po zawieszeniu ich 27 czerwca tego samego roku.

Brytyjska agencja monitorująca bezpieczeństwo żeglugi (UKMTO) potwierdziła, że jeden z trafionych tankowców stanął w ogniu po uderzeniu niezidentyfikowanym pociskiem w lewą burtę.

Zerwane porozumienie i brak rezultatów rozmów

Incydent grozi zerwaniem memorandum podpisanego niespełna trzy tygodnie wcześniej, które zakładało 60-dniowe zawieszenie działań zbrojnych w cieśninie Ormuz. Porozumienie to miało stworzyć przestrzeń dla dyplomacji, prowadzącej do zawarcia trwałego pokoju. Jednakże, jak podano, rozmowy między USA a Iranem, które odbyły się w Katarze, nie przyniosły żadnych rezultatów.

Stany Zjednoczone oskarżyły Iran o nieuzasadnioną agresję i naruszenie zawieszenia broni. Wcześniej irańskie władze wielokrotnie ostrzegały statki, które płynęły przez cieśninę Ormuz innym szlakiem niż ten regulowany przez Teheran, w szczególności tym południowym korytarzem wzdłuż wybrzeża Omanu, wyznaczonym przez USA.

Amerykańska odpowiedź i groźby

W odpowiedzi na irańskie ataki, w dniach 6-8 lipca 2026 roku, Stany Zjednoczone przeprowadziły serię uderzeń na ponad 80 celów w Iranie. Jak poinformowało Dowództwo Centralne USA (CENTCOM), celem były m.in. irańskie systemy obrony powietrznej, sieci dowodzenia i kontroli, przybrzeżne stacje radarowe, zdolności w zakresie pocisków przeciwokrętowych oraz ponad 60 małych łodzi należących do IRGC. Uderzenia miały na celu ograniczenie zdolności Iranu do dalszego atakowania międzynarodowego handlu morskiego.

Według serwisu Axios, prezydent Donald Trump, podczas szczytu NATO w Ankarze, zatwierdził plan uderzenia i wydał rozkaz jego przeprowadzenia. Przedstawiciel administracji USA oświadczył, że odpowiedź jest bezpośrednią konsekwencją aktów terroryzmu Iranu wobec statków. Wysoki rangą przedstawiciel władz USA przekazał, że amerykańskie ataki były od czterech do pięciu razy większe pod względem skali i siły rażenia od poprzednich uderzeń, co miało wysłać silny sygnał Teheranowi.

Iran ostrzegł w środę nad ranem, że jego odpowiedź na amerykańskie uderzenia będzie "miażdżąca" i podkreślił, że "pod żadnym pozorem nie pozwoli na ingerencję" w zarządzanie cieśniną Ormuz. Zaznaczył również, że "jedynym bezpiecznym szlakiem" dla statków są trasy wyznaczone przez Teheran. Jak podała agencja Reutera, wcześniej amerykański resort finansów cofnął wydaną licencję, zawieszającą sankcje na sprzedaż irańskiej ropy, co było jednym z elementów wstępnego porozumienia. Irańskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych potępiło tę decyzję, uznając ją za naruszenie memorandum i obarczając Waszyngton odpowiedzialnością za konsekwencje.