Kryzys w relacjach polsko-ukraińskich po decyzji o odebraniu orderu

W poniedziałek, 20 czerwca 2026 roku, prezydent Polski Karol Nawrocki ogłosił decyzję o odebraniu Orderu Orła Białego prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu. Dzień wcześniej, Zełenski nadał Samodzielnemu Centrum Operacji Specjalnych „Północ” imię „Bohaterów UPA”, co wywołało falę krytyki w Polsce i doprowadziło do podjęcia przez Nawrockiego decyzji o odebraniu najwyższego polskiego odznaczenia.

Prezydent Nawrocki podkreślił, że Order Orła Białego jest symbolem najwyższego zaufania i wymaga szacunku dla wartości, które stanowią fundament polskiej wspólnoty. Wskazał, że decyzja nie jest wymierzona przeciwko narodowi ukraińskiemu ani nie zmienia strategicznego kierunku polskiej polityki bezpieczeństwa, zapewniając o dalszym wsparciu dla Ukrainy w walce z Rosją.

Reakcje po decyzjach

Odpowiedź strony ukraińskiej była szybka. Już w sobotę, 21 czerwca 2026 roku, prezydent Zełenski poinformował o odesłaniu Orderu Orła Białego. W oświadczeniu wyraził przekonanie, że order, który otrzymał w 2023 roku, był skierowany do narodu ukraińskiego i jego armii.

Decyzja prezydenta Nawrockiego sprowokowała również masowe zrzekanie się polskich odznaczeń przez innych ukraińskich polityków. Wśród nich znaleźli się m.in. minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha, szef Biura Prezydenta Ukrainy Kyryło Budanow, jego zastępca Ihor Żowkwa, ambasador Ukrainy w Polsce Wasyl Bodnar, a także byli prezydenci Leonid Kuczma i Wiktor Juszczenko, oraz były premier Wołodymyr Hrojsman.

Głosy krytyki i obawy o stosunki dyplomatyczne

Polscy politycy zareagowali z zaniepokojeniem na zaostrzający się konflikt. Wicepremier i Minister Obrony Narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz ocenił, że "wszystko idzie w bardzo złym kierunku", a eskalacja napięć między sojusznikami "sprzyja tylko wrogowi".

Premier Donald Tusk wyraził obawy, że "brnięcie w konflikt polityków w Polsce i w Ukrainie to strategiczny błąd, na którym stracą obie strony: biznesowo, geopolitycznie i reputacyjnie". Wcześniej apelował, by zadaniem prezydentów Zełenskiego i Nawrockiego było tonowanie emocji, a nie podsycanie napięcia.

Szef MSZ Ukrainy, Andrij Sybiha, oświadczył, że Karol Nawrocki "zburzył pozytywne osiągnięcia", które udało się wypracować w relacjach dwustronnych. Sybiha zadeklarował gotowość Ukrainy do dialogu i wezwał Polaków do rozwagi oraz działania drogą dyplomacji.

Arsenij Jaceniuk, były premier i minister spraw zagranicznych Ukrainy, skrytykował decyzję o masowym zrzekaniu się odznaczeń, argumentując, że "nie możemy naprawić jednej szkodliwej i błędnej decyzji obecnego prezydenta Polski innymi błędnymi decyzjami". Ostrzegł, że kryzys w relacjach polsko-ukraińskich zostanie wykorzystany przez Moskwę i radykalne siły w Europie.