Mateusz Morawiecki proponuje "pełny reset" Trybunału Konstytucyjnego

Podczas spotkania we Wrocławiu w piątek, 7 sierpnia 2026 roku, Mateusz Morawiecki wypowiedział się na temat sytuacji w polskim wymiarze sprawiedliwości. Były premier oświadczył, że osobiście jest zwolennikiem "pełnego resetu" Trybunału Konstytucyjnego oraz gruntownej zmiany całego systemu sądownictwa.

Morawiecki podkreślił, że sędziowie, zwłaszcza ci z wyższych instancji, sądów apelacyjnych, Sądu Najwyższego oraz Trybunału Konstytucyjnego, "kurczowo trzymają się obecnych regulacji". Wspomniał o wcześniejszych reformach wymiaru sprawiedliwości, przeprowadzanych w czasie rządów PiS, wskazując na niską jakość funkcjonowania obecnych instytucji.

Kontekst kryzysu w TK

Kryzys w Trybunale Konstytucyjnym rozpoczął się w 2015 roku, po dojściu PiS do władzy, i był związany ze sporem o obsadzanie stanowisk sędziowskich. Został on pogłębiony przez zmiany ustrojowe, sposób funkcjonowania organu oraz spory z Unią Europejską. Kolejna faza kryzysu rozpoczęła się w 2023 roku.

W marcu 2024 roku Sejm przyjął uchwałę mającą na celu usunięcie skutków kryzysu konstytucyjnego z lat 2015-2023. Trybunał Konstytucyjny orzekł jednak później, że uchwała ta jest niekonstytucyjna. W tym samym roku Sejm uchwalił dwie ustawy, które miały odsunąć od orzekania tak zwanych sędziów dublerów, ale ówczesny prezydent Andrzej Duda skierował oba projekty do TK.

Propozycja rozwiązania i ostatnie wydarzenia

Morawiecki opowiedział się za "resetem" instytucji sądowych, nawet bez zmiany Konstytucji. Zaznaczył, że do zmian w Konstytucji potrzebna jest większość 2/3 głosów w parlamencie lub szeroki konsensus społeczny, co jest trudne do osiągnięcia. Proponowany przez niego "reset" oznaczałby "wybranie od nowa, na przykład od nowa sędziów" Trybunału Konstytucyjnego, ponieważ, jak stwierdził, "do skandalicznych scen dochodzi" w tej instytucji, a jej autorytet jest bardzo niski.

Ostatnie wydarzenia w TK miały miejsce w marcu 2026 roku, kiedy Sejm wybrał sześciu nowych sędziów. Prezydent przyjął ślubowanie jedynie od dwóch z nich. Pozostała czwórka złożyła ślubowanie w Sejmie, jednak prezes TK Bogdan Święczkowski nie dopuścił ich do pracy. W połowie lipca w Trybunale Konstytucyjnym interweniowała policja w związku z niewpuszczeniem tych sędziów na obrady.