Mateusz Szpytma wybrany przez Sejm na prezesa IPN, ale Senat zapowiada blokadę
Dr Mateusz Szpytma został 17 lipca 2026 roku wybrany przez Sejm na prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, jednak premier Donald Tusk zapowiedział, że jego kandydatura nie uzyska akceptacji w Senacie.
Sejm zdecydował o wyborze dr. Mateusza Szpytmy na prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Za kandydaturą Szpytmy, dotychczasowego wiceprezesa IPN, głosowało 226 posłów. Przeciw było 194, a 4 wstrzymało się od głosu. Poparcie dla jego nominacji wyraziły kluby Prawa i Sprawiedliwości, Polskiego Stronnictwa Ludowego, Konfederacji oraz część posłów z Polski 2050, podczas gdy przeciw były Koalicja Obywatelska i Lewica.
Decyzja Sejmu spotkała się z natychmiastową reakcją premiera Donalda Tuska. Szef rządu ogłosił, że Koalicja Obywatelska nie zaakceptuje kandydatury Szpytmy w Senacie. Tusk podkreślił istnienie „ważnych powodów” dla tego sprzeciwu, nie wchodząc w szczegóły, ale zaznaczył, że formalne ogłoszenie wyboru jest „przedwczesne”, gdyż w Senacie kandydat nie uzyska akceptacji. Dr Szpytma, pytany o swoje szanse w Senacie, ocenił je jako „50 na 50”.
Perspektywa Senatu
Przewidywana blokada w Senacie ma solidne podstawy polityczne. Koalicja Obywatelska dysponuje tam największym klubem, liczącym 42 senatorów. Wraz z 8 senatorami Lewicy, ugrupowania te mają większość, zdolną odrzucić nominację. Klub Prawa i Sprawiedliwości ma 33 senatorów, natomiast klub Trzeciej Drogi, złożony z senatorów PSL i Polski 2050, liczy 8 przedstawicieli.
Komentując sytuację, Władysław Kosiniak-Kamysz, lider PSL, wyraził zrozumienie dla oporu KO i Lewicy, wskazując, że mimo poparcia dla Szpytmy w Sejmie, jego kandydatura prawdopodobnie zostanie zablokowana w Senacie. Kosiniak-Kamysz argumentował poparcie dla Szpytmy jego zaangażowaniem w upamiętnianie historii ruchu ludowego oraz tworzenie Muzeum Polaków Ratujących Żydów im. Rodziny Ulmów w Markowej.
Krytyka ze strony środowisk akademickich
Szpytma, związany z IPN od 2000 roku i pełniący funkcję wiceprezesa od dziesięciu lat, spotkał się z krytyką ze strony historyków. W liście skierowanym do ugrupowań parlamentarnych, akademicy apelowali o nie wybieranie jego kandydatury. Zarzucają mu związki z polityką i „skrajne upolitycznienie IPN”, określając instytut jako „partyjną przybudówkę PiS”. Krytycy wskazywali również na zwiększenie budżetu IPN w latach 2020-2023 i przeprowadzone tam „czystki kadrowe”. Zdaniem historyków, wybór Szpytmy stanowi jedno z największych zagrożeń dla niezależności instytutu, który z założenia ma być apolityczny.
Komentarze (1)
-
K
Kasia1996 · 4 miesiące temu
ciekawe co z tego wyniknie. tusk znowu chce pokazac ze ma wladze?