Napięcie w relacjach polsko-ukraińskich po decyzji Zełenskiego
Decyzja prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego o nadaniu jednostce wojskowej imienia "Bohaterów UPA" wywołała silne zgrzyty w stosunkach z Polską. Incydent ten, który miał miejsce 29 maja 2026 roku, doprowadził do odebrania ukraińskiemu prezydentowi Orderu Orła Białego przez prezydenta Polski, Karola Nawrockiego.
Napięcie w relacjach polsko-ukraińskich wzrosło w czerwcu 2026 roku po tym, jak prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego zdecydował o nadaniu jednostce wojskowej imienia "Bohaterów UPA". W odpowiedzi na ten krok, 19 czerwca 2026 roku prezydent Polski Karol Nawrocki ogłosił odebranie Zełenskiemu Orderu Orła Białego.
Historyczne tło konfliktu
Ukraińska Powstańcza Armia (UPA) to jeden z najbardziej spornych tematów w polsko-ukraińskiej historii. W Polsce UPA jest kojarzona przede wszystkim z tak zwaną rzezią wołyńską, w której zginęło wielu Polaków, co jest postrzegane jako ludobójstwo. Z kolei w Ukrainie UPA często uchodzi za symbol oporu narodowego, zwłaszcza w kontekście walki ze Związkiem Sowieckim, a jej działalność jest postrzegana przez część historyków jako część większego konfliktu.
Narracje historyczne dotyczące UPA znacząco się różnią po obu stronach granicy. Polski punkt widzenia podkreśla zbrodnie popełnione na Polakach i stawia na ochronę pamięci ofiar. Natomiast w Ukrainie UPA jest postrzegana jako formacja bohaterów narodowych, co wiąże się z budowaniem tożsamości narodowej, szczególnie w obliczu trwającej agresji Rosji.
Możliwe dalsze kroki
Edwin Bendyk, prezes Fundacji im. Stefana Batorego, komentując sytuację 3 lipca 2026 roku w programie telewizyjnym, zaznaczył, że choć napięcie między krajami jest bardzo wysokie, w polityce "nie ma sytuacji nieodwracalnych". Dodał również, że prezydent Zełenski zaczął przemawiać pojednawczym tonem. Bendyk zwrócił uwagę na to, że powołanie gremium mającego opiniować osoby desygnowane do ukraińskiego Panteonu Narodowego może być próbą zarządzania sytuacją przez ukraińskiego prezydenta.
Ekspert wskazał, że spór "nie wyniknął z inicjatywy prezydenta, a z potrzeby żołnierzy, którzy chcieli się kojarzyć z takimi bohaterami". Według Bendyka, państwo ukraińskie ma świadomość konieczności zarządzania emocjami poprzez instytucjonalizację, a Panteon może dawać taką szansę. Stwierdził on również, że nadanie jednostce wojskowej imienia "Bohaterów UPA" może być związane z przygotowaniami do ewentualnych wyborów w Ukrainie, zaplanowanych na jesień. Zdaniem Bendyka, Zełenski mógłby przegrać z byłymi wojskowymi, dlatego stara się o podobny elektorat.
UPA w świadomości Ukraińców
Bendyk wyjaśnił, że percepcja UPA w Ukrainie zmieniła się po rewolucji godności (przełom 2013 i 2014 roku), kiedy Ukraińcy odkryli potrzebę bohaterów identyfikujących się z walką przeciwko Rosji. W ukraińskiej pamięci UPA, o ile w ogóle jest obecna, kojarzy się głównie z walką z okupacją sowiecką po 1945 roku, która w niektórych przypadkach trwała nawet do lat 60. XX wieku. Postrzegani są jako bohaterowie, którzy walczyli do końca. Z punktu widzenia ukraińskiego, antypolski aspekt jest słabiej znany, ponieważ działania te miały miejsce głównie na zachodniej Ukrainie, na terenach dawnej II Rzeczypospolitej.
Komentarze (19)
-
I
i tyle · 3 miesiące temu
Trochę to dziwne, biorąc pod uwagę historię. Jak możemy to zrozumieć?
-
K
ktoś tam · 4 miesiące temu
Wydawało mi się, że medale i odznaczenia mają jakieś znaczenie... a tu raptem takie akcje!
-
O
obywatel · 4 miesiące temu
jasne, ze to problem, ale obie strony musza dojsc do porozumienia
-
K
Krzysztof · 4 miesiące temu
Ludzie powinnni więcej myśleć, bo to nie tylko polityka, ale też historia.
-
R
rafał_t · 4 miesiące temu
Zupełnie niepotrzebne napięcia. Szkoda że tak się to skończyło bo współpraca była wzorowa
-
R
realista · 4 miesiące temu
czekam na reakcję rządu ukraińskiego. to powinno ich postawić w trudnej sytuacji
-
A
abc · 4 miesiące temu
zaiste, relacje sa skomplikowane. kto wie, jakie beeda konsekwencje?
-
F
fsmg · 4 miesiące temu
a może to tylko prowokacja? w polityce wszystko jest możliwe
-
Z
znawca tematu · 4 miesiące temu
Utrata zaufania jest najgorsza. Mam nadzieję, że się opamiętają.
-
M
mar · 4 miesiące temu
no właśnie to skandal! jak można tak bezmyślnie postępować?
-
A
Adam Ł. · 4 miesiące temu
Dobra decyzja, przynajmniej w końcu mamy jasnośść w tej sprawie
-
A
asset · 4 miesiące temu
Jak dla mnie to ich sprawa. Nie ma co się wtrącać
-
P
pacjent · 4 miesiące temu
ukraina zalicza kolejna wpadke a my sie zastanawiamy co dalej
-
H
Halina · 4 miesiące temu
to wszystko wygląda jak gra polityczna.
-
A
abc · 4 miesiące temu
zdecydowanie musimy trzymać się razem w trudnych czasach, ale takie decyzje ich nie ułatwiają
-
X
xxx · 4 miesiące temu
Przecież to do niczego dobrego nie prwadzi
-
N
niedowiarek · 4 miesiące temu
a co z zaufaniem między naszymi krajami? to wszystko może się źle skończyć.
-
S
sceptyk · 4 miesiące temu
Zgadzam się w pełni to bardziej skomplikowane niż piszą.
-
K
ktos_z_boku · 4 miesiące temu
nie rozumiem tej decyzji zełenskiego, przecież to może zrujnować nasze relacje