Napięcie w relacjach polsko-ukraińskich po odebraniu Orderu Orła Białego Zełenskiemu

19 czerwca prezydent Karol Nawrocki ogłosił decyzję o odebraniu Orderu Orła Białego ukraińskiemu prezydentowi Wołodymyrowi Zełenskiemu. Powodem miało być wcześniejsze nadanie przez Zełenskiego jednej z ukraińskich jednostek wojskowych, Samodzielnemu Centrum Operacji Specjalnych "Północ" Sił Operacji Specjalnych Ukrainy, imienia "Bohaterów UPA".

Reakcja Kijowa

Krok prezydenta Nawrockiego spotkał się z natychmiastową i ostrą reakcją ze strony Ukrainy. Szef ukraińskiego MSZ Andrij Sybiha określił tę decyzję jako "strategiczny błąd" i "zniewagę", która uderza nie tylko w prezydenta Zełenskiego, ale także w ukraińskich żołnierzy i cały naród. Sybiha podkreślił, że takie działania są korzystne wyłącznie dla Rosji, a Nawrocki stał się "burzycielem tych pozytywnych osiągnięć", które udało się wypracować w relacjach polsko-ukraińskich.

"Zniewaga wobec prezydenta Ukrainy dotyczy nie tylko orderów. Chodzi o zniewagę ukraińskiego żołnierza, ukraińskiego narodu i naszego prawa do posiadania własnej historii. Nie będziemy tego tolerowali", oświadczył Sybiha. Dodał, że "żaden prezydent innego państwa nie będzie nam więcej dyktował naszej historii".

Wołodymyr Zełenski odesłał otrzymany Order Orła Białego za pośrednictwem kuriera już dzień po ogłoszeniu decyzji przez Nawrockiego. Sybiha zapowiedział również, że w reakcji na tę sytuację sam zwróci przyznany mu wcześniej Krzyż Oficerski Orderu Zasługi RP.

Krytyka ze strony Dmytra Kułeby

Były minister spraw zagranicznych Ukrainy, Dmytro Kułeba, skrytykował Karola Nawrockiego, oskarżając go o dążenie do zdobycia poparcia elektoratu poprzez działania, które mają wymiar antyukraiński. Według Kułeby, decyzja Nawrockiego wynika wyłącznie z kalkulacji politycznych i nie uwzględnia długofalowych interesów Polski czy relacji ukraińsko-polskich. Kułeba ocenił, że obecny prezydent "powstrzymuje się od jawnych haseł antyukraińskich", lecz "swoimi działaniami robi wszystko, aby Ukraińcom nie było dobrze ani w Polsce, ani w Ukrainie". Stwierdził także, że "Nawrocki nienawidzi Ukraińców jako zjawiska" i należy do grupy polityków, dla których idealny Ukrainiec to "postać stojąca w przedpokoju, która ciągle przeprasza i dziękuje".

Konferencja Odbudowy Ukrainy

Incydent rzuca cień na zbliżającą się Konferencję Odbudowy Ukrainy (URC 2026), która ma odbyć się w Gdańsku w dniach 25-26 czerwca. W konferencji swój udział potwierdziła m.in. szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oraz kanclerz Niemiec Friedrich Merz. Andrij Sybiha poinformował, że decyzja prezydenta Zełenskiego o udziale w wydarzeniu jeszcze nie zapadła. Stwierdził, że w poniedziałek prezydent Ukrainy otrzyma raport dotyczący przygotowań do konferencji i na podstawie tych informacji podejmie decyzję.

Ukraiński szef MSZ podkreślił gotowość do dalszego dialogu politycznego, apelując jednocześnie, by nie upolityczniać kwestii historycznych. "Nasza podmiotowość rośnie. Nie wszystkim może się to podobać, ale taka jest rzeczywistość", podsumował Sybiha.