piątek, 20 listopada 2026
Dziennik Faktów
Najnowsze
Polska

Nie żyje Krzysztof Dowgiałło, twórca "Ballady o Janku Wiśniewskim"

W Gdyni zmarł Krzysztof Dowgiałło, architekt i opozycjonista, którego "Ballada o Janku Wiśniewskim" na stałe wpisała się w pamięć historyczną Polski jako symbol tragedii Grudnia ’70.

Polska

19 czerwca 2023 roku, w wieku 84 lat, zmarł Krzysztof Dowgiałło, postać znacząca dla historii polskiej opozycji oraz architektury. Informację o jego śmierci potwierdził samorząd Gdyni, podkreślając jego rolę jako świadka i kronikarza tragicznych wydarzeń sprzed ponad pół wieku.

Krzysztof Dowgiałło urodził się 30 czerwca 1938 roku w Nowomalinie, obecnie znajdującym się na terenie Ukrainy. Ukończył Wydział Architektury Politechniki Gdańskiej, a następnie rozwijał karierę zawodową poza granicami kraju, pracując jako architekt w Wielkiej Brytanii, Francji i Algierii. Po powrocie do Polski związał się z gdańskim Miastoprojektem.

Świadek Grudnia ’70 i narodziny ballady

Przełomowym momentem w życiu Dowgiałły okazał się grudzień 1970 roku. Był naocznym świadkiem brutalnych pacyfikacji protestów robotniczych na Wybrzeżu. Pod wpływem dramatycznej sceny, jaką było niesienie na drzwiach ciała zabitego młodego mężczyzny ulicą Świętojańską w Gdyni, napisał 17 grudnia 1970 roku "Balladę o Janku Wiśniewskim". Ofiarą, której pierwowzór stał się bohaterem utworu, był osiemnastoletni Zbigniew Godlewski, pracownik Stoczni Gdyńskiej im. Komuny Paryskiej, zastrzelony w pobliżu przystanku Gdynia Stocznia. Dowgiałło, nie znając wówczas prawdziwej tożsamości ofiary, nadał jej symboliczne imię. Przez blisko dwie dekady ballada funkcjonowała anonimowo, a Krzysztof Dowgiałło ujawnił swoje autorstwo publicznie dopiero przed wyborami czerwcowymi w 1989 roku.

Działalność opozycyjna i polityczna

Krzysztof Dowgiałło aktywnie zaangażował się w ruch "Solidarności" od sierpnia 1980 roku, kiedy to uczestniczył w strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina jako delegat do Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego. Był wiceprzewodniczącym komisji zakładowej w Miastoprojekcie oraz członkiem Zarządu Regionu Gdańskiego. Po wprowadzeniu stanu wojennego, 16 grudnia 1981 roku, został aresztowany, a w maju 1982 roku skazany na cztery lata więzienia. Karę odbywał m.in. w Zakładzie Karnym w Potulicach, gdzie redagował więzienną gazetkę "Pilnik". Z więzienia zwolniono go w 1983 roku na mocy aktu łaski. W 1984 roku ponownie trafił do aresztu, by po miesiącu wyjść na wolność w ramach amnestii.

Po 1985 roku redagował "Gryps", Biuletyn Terytorialno-Związkowego Komitetu Samoobrony Społecznej. Po transformacji ustrojowej, w latach 1989-1993 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Światowej Konfederacji Pracy. W czerwcu 1989 roku został posłem na Sejm kontraktowy z ramienia Komitetu Obywatelskiego. Działał również w samorządzie, zasiadając w Radzie Miasta Sopotu w latach 1990-2002. Był związany z Ruchem Obywatelskim Akcja Demokratyczna, Unią Demokratyczną i Unią Wolności.

Za swoją działalność został uhonorowany licznymi odznaczeniami, w tym Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski w 2007 roku oraz Krzyżem Wolności i Solidarności w 2015 roku.

Komentarze (6)

  • M
    myślący · 4 miesiące temu

    tak a teraz nikt pewnie o tym nie pamięta a to było istotne w historii kraju. dobrze że przynajmniej jest w sieci

  • K
    kierowca · 4 miesiące temu

    Chociaż w obecnych czasach wiele osób nie pamięta Grudnia ’70, to jego utwór przypomina o tragedii tamtych dni. Warto go słuchać, by zrozumieć, jak ważna jest historia i przestroga dla przyszłych pokoleń. To nie tylko zwykła piosenka, ale potężny głos sprzeciwu. Dzięki Krzysztofie za Twoje zaangażowanie.

  • K
    kierowca · 4 miesiące temu

    szkoda, że takie postacie odchodzą. jego ballada na zawsze zostanie w pamięci

  • K
    ktos_z_boku · 4 miesiące temu

    spoczywaj w pokoju

  • A
    Aneta1986 · 4 miesiące temu

    a kto to w ogóle jst?

  • H
    halina35 · 4 miesiące temu

    zgadzam się w pełni, jego twórczość miała ogromne znaczenie dla wielu pokoleń

Dodaj komentarz

Komentarz pojawi się po zatwierdzeniu przez redakcję.

Przeczytaj również

Polska
Polska

Włamał się do kwiatomatu w Płońsku i ukradł bukiet. Grozi mu do 10 lat więzienia

Polska
Polska

Akt oskarżenia w sprawie zabójstwa 16-letniej Mai z Mławy

Polska
Polska

Sondaż OGB: Koalicja Obywatelska liderem, ale prawica z potencjalną większością

Polska
Polska

Pożar auta pod Rogowem Opolskim. Policjanci uratowali dwoje seniorów