Nieprawidłowości w Operze Krakowskiej: NIK ujawnia problematyczne zarządzanie

Kontrola NIK w Operze Krakowskiej, przeprowadzona na wniosek poselski oraz w odpowiedzi na skargi pracowników, objęła okres od września 2022 roku do grudnia 2024 roku. W raporcie podkreślono znaczące uchybienia w zarządzaniu, finansach i organizacji pracy.

Jednym z głównych zarzutów jest dwukrotna zmiana regulaminu organizacyjnego przez dyrektora instytucji, prof. Piotra Sułkowskiego, bez wymaganej zgody Urzędu Marszałkowskiego Małopolski i związków zawodowych. Kontrolerzy zwrócili również uwagę, że prawie co czwarte stanowisko przewidziane w regulaminie pozostawało nieobsadzone, a Rada Artystyczno-Programowa, organ doradczy, została powołana dopiero po 2,5 roku urzędowania dyrektora.

Zarzuty dotyczące wynagrodzeń i zatrudnienia

Raport NIK szczegółowo opisuje nieprawidłowości w polityce personalnej. Dwie osoby zatrudniono z pominięciem procedury rekrutacyjnej. W przypadku naboru na stanowiska project managera i analityka, które formalnie nie istniały jeszcze w strukturze opery, zatrudniono między innymi byłego dyrektora placówki, określając nierealistycznie wysoki, kilkunastoletni staż pracy jako wymóg.

Dwie inne osoby otrzymały wynagrodzenia przekraczające maksymalne stawki określone w regulaminie płacowym. Ich pensje zawyżono łącznie o blisko 160 tys. zł, co stanowiło około 30 procent więcej niż na porównywalnych stanowiskach. Przyznano im także dodatki funkcyjne na poziomie zbliżonym do zastępców dyrektora, pomimo, że przez wiele miesięcy nie miały one żadnych podwładnych.

NIK również zidentyfikowała jawny konflikt interesów, gdzie pracownik odpowiedzialny za organizację wydarzeń w Operze jednocześnie reprezentował fundację, z którą instytucja podpisywała umowy dotyczące obsługi tych samych wydarzeń. Odnotowano także nienależne wypłacenie blisko 21 tys. zł ryczałtu za prywatne samochody siedmiu członkom kadry zarządzającej. Pieniądze te, mimo wstrzymania wypłat, nie zostały odzyskane.

Dyrygowanie poza instytucją i kwestie alkoholu

Raport wskazuje, że dyrektor opery, równolegle z pełnioną funkcją, prowadził działalność dyrygencką i edukacyjną poza instytucją, m.in. w Akademii Muzycznej w Bydgoszczy. W ciągu ponad dwóch lat dyrygował co najmniej 102 spektaklami i koncertami, z czego w 16 przypadkach bez wymaganej zgody władz.

Kontrolerzy zwrócili również uwagę na nieprawidłowości dotyczące sprzedaży alkoholu na terenie Opery Krakowskiej. Spośród czterech firm gastronomicznych serwujących alkohol podczas wydarzeń, tylko jedna posiadała wymagane zezwolenie. Ponadto, cykl wydarzeń „WinOpera”, który łączył występy artystów z degustacją win, został uznany przez NIK za niedozwoloną promocję alkoholu i naruszenie zakazu jego spożywania w miejscu publicznym.

Izba stwierdziła również, że opera zaniżyła o około 276 m kw. powierzchnię zgłaszaną do podatku od nieruchomości, co obniżyło jej zobowiązania podatkowe o blisko 17,5 tys. zł. Wykryto także uchybienia w zamówieniach publicznych, m.in. przy zakupie systemu łączności dla inspicjenta, gdzie opis przedmiotu zamówienia (o wartości niemal 542 tys. zł) sformułowano w sposób utrudniający uczciwą konkurencję.

NIK sformułowała 18 wniosków pokontrolnych, postulując m.in. wprowadzenie mechanizmów zapobiegających konfliktom interesów, uporządkowanie polityki płacowej oraz wdrożenie procedur reagowania na sygnały o mobbingu. Izba przygotowuje także zawiadomienia do odpowiednich organów państwowych.