Nowe przepisy dotyczące Ukraińców w Polsce: ograniczenia dla najbardziej potrzebujących
W Polsce weszły w życie nowe przepisy, które znacząco ograniczają świadczenia socjalne oraz dostęp do opieki zdrowotnej dla obywateli Ukrainy. Zmiany te, zwłaszcza planowane na 1 lipca 2026 roku, uderzą w szczególnie wrażliwe grupy, w tym matki z dziećmi i osoby starsze.
Nowa ustawa wprowadzona 5 marca 2026 roku, której kolejne zapisy wejdą w życie 1 lipca 2026 roku, zmienia zasady pomocy dla uchodźców wojennych z Ukrainy. Wśród kluczowych zmian znajduje się powiązanie świadczenia 800 plus z aktywnością zawodową, co oznacza, że niepracujący Ukraińcy mogą stracić dostęp do tej formy wsparcia. Co więcej, osoby niepracujące nie będą miały już bezpłatnego dostępu do opieki zdrowotnej.
Ograniczenia w zakwaterowaniu zbiorowym
Od początku lipca radykalnie ograniczone zostanie prawo do przebywania w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania. Dotyczy to tak zwanej grupy wrażliwej, obejmującej Ukrainki z dziećmi powyżej roku oraz osoby starsze posiadające polską emeryturę, nawet jeśli jest ona minimalna. W ośrodkach będą mogły pozostać jedynie kobiety w ciąży, osoby z niepełnosprawnościami oraz emeryci bez polskiej emerytury i bez rodziny w Polsce.
Przykładowo, pani Ludmiła z Ukrainy, matka siedmiorga dzieci, znajdzie się w wyjątkowo trudnej sytuacji. Od przyszłego miesiąca będzie musiała samodzielnie opłacać pobyt w ośrodku, na co, jak zaznacza, nie będzie jej stać. Sytuacja ta stawia ją, podobnie jak wiele innych rodzin, w obliczu braku dachu nad głową.
Krytyka ze strony organizacji pomocowych
Zmiany w przepisach spotykają się z ostrą krytyką ze strony osób i organizacji na co dzień wspierających Ukraińców. Joanna Jesis-Polewska, prowadząca ośrodek zakwaterowania zbiorowego, określa ustawę jako „nieludzką”. Podkreśla, że określenie „Ustawa o wygaszaniu” jest wyjątkowo trafne, sugerując „wygaszanie ludzi”, których sytuacja jest już beznadziejna.
Aneta Kaniewska, koordynatorka domu uchodźcy w Siedlcach z Fundacji Leny Grochowskiej, wskazuje na dramatyczną skalę problemu. W ośrodku, którym się opiekuje, na 54 dzieci aż 49 od 1 lipca straci prawo do wsparcia ze strony państwa polskiego. Pozostałe to dzieci z niepełnosprawnościami lub dzieci do pierwszego roku życia. Piotr Pacewicz, redaktor naczelny OKO.press, zwraca uwagę na paradoksalne sytuacje, gdzie matka w ciąży może zostać w ośrodku, ale jej starsze dzieci tracą miejsce.
Nowe regulacje uderzają również w samotne matki pracujące dorywczo, często w zawodach niskopłatnych, takich jak ogrodnictwo czy produkcja, do których Polacy niechętnie się zgłaszają. Brak stabilnego zatrudnienia i niskie zarobki uniemożliwiają im wynajem mieszkań na rynku komercyjnym. Kaniewska podkreśla, że takie przepisy są trudne do nazwania humanitarnymi.
Obecnie w Polsce, spośród blisko miliona uchodźców wojennych z Ukrainy, około 11 tysięcy osób mieszka w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania. Prawie pięć tysięcy z nich to dzieci. Po zmianach, ta liczba ma spaść do co najwyżej sześciu tysięcy. Agnieszka Kosowicz, prezeska Fundacji Forum Migracyjne, obawia się, że wiele rodzin znajdzie się na ulicy, nie mając alternatywnych rozwiązań.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, które ma przejąć nadzór nad ośrodkami zbiorowego zakwaterowania, nie udzieliło dotychczas odpowiedzi w tej sprawie.
Komentarze (13)
-
R
Rafał · 4 miesiące temu
Trochę dziwne, że my sami mamy problemy z systemem, a chcemy zmieniać zasady dla innych
-
G
gość · 4 miesiące temu
Ja osobiście uważam, że każdy przypadek powinien być rozpatrywany indywidualnie.
-
B
bez nazwiska · 4 miesiące temu
nie rozumiem tego czemu akurat osoby najbardziej potrzebujące mają być najbardziej poszkodowane?
-
P
prawda · 4 miesiące temu
Te ograniczenia są potrzebne, ale muszą być wprowadzone w sposób rozważny. Ważne jest, aby nie zosttawiać nikogo bez wsparcia
-
K
ktoś tam · 4 miesiące temu
ciekawe co na to rząd, bo tak naprawdę to oni decydują, a w społeczeństwie narasta frustracja.
-
R
Renata1995 · 4 miesiące temu
hmm chyba jednak lepiej by było po prostu zwiększyć wsparcie dla polaków a nie ograniczać innym.
-
A
a po co · 4 miesiące temu
Zgadzam się, że potrzebne są zmiany w systemie pomocy, ale powinny one być przemyślane. Mam kilka znajomych z Ukrainy, i ich sytuacja jest trudna, dlaczego my im to jeszcze utrudniamy?
-
P
Polak · 4 miesiące temu
Zgadzam się w pełni z tym artykułem. Trzeba szanować zarówno naszych obywateli, jak i pomoc dla uchodźców, ale chyba są jakieś granice.
-
M
monika_r · 4 miesiące temu
na pewno są inne sposoby, aby pomóc ukraińskim rodzinom, a jednocześnie nie obciążać polskich podatników.
-
M
Marek · 4 miesiące temu
Ale czemu akurat teraz takie decyzje? Wydaje się to bardzo nietaktowne
-
P
piotr41 · 4 miesiące temu
I tak szczerze mowiac czuje sie poirytowany tym ze znou wprowadzaja ograniczenia dla ludzi w potrzebie.
-
P
Polak · 4 miesiące temu
No właśnie, wydaje mi się, że to nie jest dobre rozwiązanie.
-
N
normalny · 4 miesiące temu
moim zdaniem te zmiany moga prowadzic do wiekszych problemow spolecznych, bo przeciez matki z dziecmi i starsi ludzie juz teraz maja ciezko.