piątek, 20 listopada 2026
Dziennik Faktów
Najnowsze
Polska

Odkrycia w Bieszczadach: groby żołnierzy z I wojny światowej

Naukowcy z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego poinformowali o zakończeniu sezonu badań archeologicznych w Szczawnem w Bieszczadach, gdzie odkryto ponad 20 jam grobowych z czasów I wojny światowej, zawierających szczątki żołnierzy trzech armii.

Polska

W Bieszczadach, w miejscowości Szczawne, zespół archeologów pod kierownictwem dr. Marcina Czarnowicza z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, zakończył kolejny sezon prac badawczych. Archeolodzy prowadzili prace wokół dawnej cerkwi, gdzie, jak wskazywały archiwalne dane, miał znajdować się zapomniany cmentarz wojenny. Podczas wykopalisk odnaleziono ponad 20 jam grobowych, w których spoczywają żołnierze z I wojny światowej.

Badania w Szczawnem są częścią projektu „Groby i cmentarze wojenne w kraju”, finansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Impulsem do rozpoczęcia prac, których kluczowe odkrycia miały miejsce w 2025 roku, było odnalezienie oryginalnego projektu cmentarza wojennego w Archiwum Obwodu Lwowskiego. Wykorzystano nowoczesne technologie, takie jak lotnicze skanowanie terenu za pomocą LiDAR-u, co pozwoliło na precyzyjne ustalenie lokalizacji dawnych mogił.

Znaleziska i ich znaczenie

Analiza przedmiotów znalezionych przy pochówkach wskazuje, że na cmentarzu spoczywają żołnierze armii austro-węgierskiej, rosyjskiej oraz niemieckiej. Obecność żołnierzy niemieckich okazała się dla badaczy zaskoczeniem. Dotychczas sądzono, że oddziały niemieckie prowadziły działania głównie na Słowacji. Odkrycia w Szczawnem oraz źródła archiwalne potwierdzają jednak, że ciężkie walki toczyły się również w rejonie Rzepedzi i Szczawnego w maju 1915 roku, pochłaniając ofiary także wśród niemieckich żołnierzy.

Wśród odnalezionych szczątków zidentyfikowano również żołnierzy ze śladami leczenia i zabiegów chirurgicznych. Jest to pierwszy materialny dowód na to, że na cmentarzach wzdłuż strategicznej linii kolejowej Przemyśl, Lwów, Budapeszt chowano także żołnierzy, którzy zmarli podczas ewakuacji medycznej do szpitali.

Archeolodzy natrafili również na fundamenty wcześniejszej cerkwi, która prawdopodobnie uległa zniszczeniu w wyniku pożaru. Na miejscu tej zniszczonej świątyni, w latach 1917-1918, utworzono wojenny cmentarz, który przez dziesięciolecia pozostawał zapomniany.

Artefakty i dalsze plany

Do cenniejszych znalezisk sezonu należały fragment kołnierza munduru z dystynkcjami austro-węgierskiego oficera oraz niemieckie nakrycia głowy typu Pickelhaube, zachowane w dobrym stanie. Po konserwacji przedmioty te będą dostępne dla zwiedzających w Izbie Pamięci w Komańczy, powstającej we współpracy z Instytutem Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Równolegle z badaniami cmentarza, archeolodzy prowadzili prace na pobliskim pobojowisku. Zadokumentowano tam dobrze zachowane okopy wojsk carskich, gdzie znaleziono przedmioty takie jak osobiste łyżki, elementy oporządzenia wojskowego oraz fragmenty podłogi leża z liczącą 111 lat słomą. Te znaleziska dostarczają informacji o codziennym życiu żołnierzy w okopach.

Dodaj komentarz

Komentarz pojawi się po zatwierdzeniu przez redakcję.

Przeczytaj również

Polska
Polska

Włamał się do kwiatomatu w Płońsku i ukradł bukiet. Grozi mu do 10 lat więzienia

Polska
Polska

Akt oskarżenia w sprawie zabójstwa 16-letniej Mai z Mławy

Polska
Polska

Sondaż OGB: Koalicja Obywatelska liderem, ale prawica z potencjalną większością

Polska
Polska

Pożar auta pod Rogowem Opolskim. Policjanci uratowali dwoje seniorów