PiS chce zablokować akcesję Ukrainy do UE z powodu gloryfikacji sprawców zbrodni wołyńskiej

Projekt uchwały, złożony 10 lipca 2026 roku, jest realizacją wcześniejszych zapowiedzi Jarosława Kaczyńskiego. Dokument podkreśla, że „krwawa Niedziela” z 11 lipca 1943 roku była kulminacją akcji wyniszczania polskiej ludności, podczas której oddziały OUN-UPA oraz współdziałające z nimi bojówki zaatakowały blisko sto polskich miejscowości, mordując całe rodziny ze względu na ich narodowość. Posłowie PiS określają te wydarzenia mianem ludobójstwa i jednej z największych tragedii w historii Polski.

Autorzy uchwały wyrażają hołd wszystkim obywatelom II Rzeczypospolitej, którzy padli ofiarą ludobójstwa dokonanego przez OUN, UPA i inne formacje nacjonalistyczne na Wołyniu oraz w Małopolsce Wschodniej. Zaznaczają, że pamięć o ofiarach ludobójstwa wołyńskiego jest moralnym obowiązkiem państwa polskiego i nie może podlegać relatywizacji, przemilczaniu ani kompromisom politycznym.

Zarzuty wobec władz Ukrainy

Projekt uchwały wzywa Sejm do potępienia działań ukraińskich władz, które zdaniem posłów PiS gloryfikują osoby odpowiedzialne za ludobójstwo Polaków oraz relatywizują zbrodnię wołyńską. W dokumencie wskazano, że obecne władze Ukrainy podejmują działania, takie jak upamiętnianie osób i formacji odpowiedzialnych za zbrodnie, nadawanie ich imion jednostkom wojskowym i obiektom publicznym, a także przedstawianie ich jako bohaterów walki narodowowyzwoleńczej bez jednoznacznego potępienia popełnionych zbrodni. Uznano to za sprzeczne z wartościami Unii Europejskiej.

Warunki pojednania i akcesji do UE

Posłowie PiS podkreślają, że prawdziwe pojednanie polsko-ukraińskie może być zbudowane jedynie na fundamencie prawdy historycznej, pełnym dostępie do miejsc pochówku, przeprowadzeniu ekshumacji, godnym upamiętnieniu wszystkich ofiar oraz jednoznacznym odrzuceniu kultu sprawców ludobójstwa. Dodatkowo wyrażono przekonanie, że kraj aspirujący do członkostwa w Unii Europejskiej powinien respektować europejskie standardy pamięci historycznej, potępiać zbrodnie przeciwko ludzkości i odrzucać wszelkie formy gloryfikacji osób odpowiedzialnych za ludobójstwo i zbrodnie wojenne.

Projekt uchwały zawiera również wezwanie do Rady Ministrów o niewyrażanie zgody na dalsze etapy procesu akcesji Ukrainy do Unii Europejskiej, które wymagają jednomyślności państw członkowskich. Pod dokumentem podpisało się kilkudziesięciu posłów Prawa i Sprawiedliwości. Sprawa zbrodni wołyńskiej, która miała miejsce w latach 1943-1945, pozostaje kluczowym i kontrowersyjnym elementem w relacjach polsko-ukraińskich, wpływając zwłaszcza na aspiracje Ukrainy do członkostwa w Unii Europejskiej.