Polska przewodzi koalicji państw UE w sprawie Funduszu Modernizacyjnego
Polska, jako lider koalicji dwunastu państw, apeluje do Komisji Europejskiej o utrzymanie i zwiększenie Funduszu Modernizacyjnego po 2030 roku. Jest to kluczowa kwestia dla finansowania transformacji energetycznej w Polsce i innych krajach Unii Europejskiej.
Polska zainicjowała wspólny list, w którym wraz z jedenastoma innymi państwami Unii Europejskiej zwróciła się do Komisji Europejskiej z apelem o kontynuację i wzmocnienie Funduszu Modernizacyjnego po 2030 roku. Sygnatariuszami listu, oprócz Polski, są: Chorwacja, Bułgaria, Czechy, Estonia, Grecja, Węgry, Łotwa, Litwa, Rumunia, Słowacja i Słowenia.
Inicjatywa ta ma na celu zagwarantowanie stabilnego finansowania transformacji energetycznej, zwłaszcza dla krajów, gdzie jest ona najbardziej kosztowna. Polska jest największym beneficjentem Funduszu Modernizacyjnego, z którego środki przeznaczane są m.in. na projekty związane z odnawialnymi źródłami energii (OZE), modernizacją sieci energetycznych oraz budową magazynów energii.
Znaczenie Funduszu Modernizacyjnego
Fundusz Modernizacyjny jest istotnym narzędziem wspierającym dekarbonizację Unii. Jest zasilany z wpływów z unijnego systemu handlu emisjami (ETS), co oznacza, że jego kapitał pochodzi z opłat za emisję dwutlenku węgla, uiszczanych przez firmy energetyczne i przemysłowe. Autorzy listu podkreślają, że fundusz ten okazał się być "skutecznym, dobrze ukierunkowanym i elastycznym instrumentem wspierającym transformację energetyczną na dużą skalę".
Państwa sygnatariusze argumentują również, że Europa musi jednocześnie prowadzić transformację energetyczną i wzmacniać swoją gospodarkę. W ich opinii, oprócz celów dekarbonizacyjnych, Unia powinna koncentrować się także na zwiększaniu konkurencyjności przemysłu, bezpieczeństwie energetycznym i rozwijaniu przywództwa technologicznego. Apelują oni do Komisji o "znaczące zwiększenie skali finansowania" funduszu.
Reforma ETS i obawy o środki
List wystosowano tuż przed planowaną na 15 lipca prezentacją reformy unijnego systemu handlu emisjami CO₂ przez Komisję Europejską. Jest to kluczowy moment dla polityki klimatycznej UE, ponieważ zakończy się obecny pakiet celów i budżetów, a Unia rozpocznie ustalanie nowych zasad na kolejną dekadę.
Istnieje obawa, że w wyniku nadchodzącej reformy ETS, znaczna część środków z systemu emisji może zostać przekierowana na nowe unijne programy. Mogłyby to być instrumenty wspierające przemysł i konkurencyjność, między innymi zapowiadany instrument inwestycyjny o wartości około 30 miliardów euro. Taki rozwój sytuacji mógłby zmniejszyć kwoty dostępne dla Funduszu Modernizacyjnego, co budzi zaniepokojenie wśród państw transformujących swoje sektory energetyczne.