Poszukiwania ofiar UPA w Puźnikach kontynuowane, nie odnaleziono drugiej mogiły

W Puźnikach, dawnej wsi położonej w obwodzie tarnopolskim na Ukrainie, Fundacja „Wolność i Demokracja” we współpracy z Pomorskim Uniwersytetem Medycznym w Szczecinie zakończyła drugi etap poszukiwań szczątków Polaków. Wspierają ich Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego (MKiDN) oraz Instytut Pamięci Narodowej (IPN). Celem jest odnalezienie zbiorowych pochówków ofiar pomordowanych przez Ukraińską Powstańczą Armię (UPA) w nocy z 12 na 13 lutego 1945 roku.

Prace, które koncentrowały się na obszarze cmentarza w dzisiaj już nieistniejącej wsi, nie przyniosły odnalezienia drugiej zbiorowej mogiły. Jest to informacja, którą minister kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska określiła jako „trudną wiadomość”. Podkreśliła jednak, że to nie zmienia głównego celu, jakim jest odnalezienie i zapewnienie godnego pochówku każdej ofierze.

Dalsze plany poszukiwawcze

Dotychczasowe działania na tym terenie, prowadzone w ubiegłości, zaowocowały odnalezieniem szczątków 43 osób, które zostały uroczyście pochowane we wrześniu 2025 roku. Z relacji świadków wynika, że w poszukiwanej drugiej mogile mogą znajdować się szczątki około 90 ofiar.

Proces poszukiwań będzie kontynuowany w sierpniu 2026 roku, jednak w innym miejscu na terenie Puźnik. Minister Cienkowska zaznaczyła, że „każda ofiara zasługuje na odnalezienie, imię i godny pochówek” i zapewniła, że poszukiwania nie zostaną przerwane.

Szerszy kontekst prac ekshumacyjnych

Prace ekshumacyjne w Puźnikach wpisują się w szerszy kontekst działań prowadzonych na Ukrainie. Niedawno zakończyły się również poszukiwania szczątków Polaków w dawnej wsi Huta Pieniacka w obwodzie lwowskim. Tam ekspedycja odkryła miejsca, gdzie przypuszczalnie pogrzebanych zostało około 100 osób. Ekshumacje w Hucie Pieniackiej planowane są na przyszły rok.

Początkiem czerwca bieżącego roku władze ukraińskie wydały zgody na ekshumacje w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej, a także na ekshumacje prochów żołnierzy Wojska Polskiego w dawnej wsi Hołosko Wielkie, która obecnie jest częścią Lwowa jako ulica Warszawska. W Hołosku pochowani są polscy żołnierze polegli w 1939 roku. Wszystkie te działania mają na celu oddanie hołdu ofiarom i zapewnienie im należytego spoczynku.