Prezydent Nawrocki w Radrużu oddał hołd ofiarom rzezi wołyńskiej

Karol Nawrocki, prezydent Polski, wziął udział w uroczystościach upamiętniających ofiary rzezi wołyńskiej, które odbyły się w Zespole Cerkiewnym w Radrużu, na terenie województwa podkarpackiego. Prezydent złożył wieńce przy pomniku poświęconym pomordowanym mieszkańcom oraz na symbolicznym grobie rodziny Romaników i Stefana Gołębia, którzy zginęli z rąk bojówki OUN 30 czerwca 1944 roku.

W swoim przemówieniu prezydent Nawrocki zaznaczył, że pamięć o tych wydarzeniach jest kluczowa dla budowania przyszłości. Przypomniał również słowa poety Zbigniewa Herberta, według którego „niewiedza o zaginionych podważa realność świata”. Nawrocki podkreślił, że nie wolno zapomnieć o „120 tys. Polaków, cywilów, kobiet, dzieci pomordowanych w brutalny sposób przez ukraińskich nacjonalistów”. Dodał, że ta prawda i pamięć są niezbędne, by móc wyciągnąć wnioski z ludobójstwa wołyńskiego dla przyszłości.

Kulminacja zbrodni w 1943 roku

Uroczystości w Radrużu odbyły się w Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej. Data 11 lipca upamiętnia tak zwaną „krwawą niedzielę” z 1943 roku, która jest uważana za kulminacyjny moment rzezi wołyńskiej. Według polskich historyków, w lipcu 1943 roku oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) przeprowadziły skoordynowane ataki na około 150 polskich miejscowości na Wołyniu.

Na Wołyniu i w Galicji Wschodniej w latach 1943-1945 zginęło, według badaczy, ponad 100 tysięcy Polaków. Za sprawców tych zbrodni uważa się członków Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów frakcji Stepana Bandery oraz podległej jej UPA. Prezydent Nawrocki przypomniał również, że Radruż również był miejscem mordów, gdzie od 1944 do 1946 roku, w wyniku działań OUN-UPA, zginęło ponad dwadzieścia osób. Pierwszy masowy mord miał miejsce 23 kwietnia 1944 roku, kiedy to zginęło dziewięć osób. Po tym zdarzeniu Polacy opuścili ten obszar, szukając schronienia w miejscowościach chronionych przez garnizony niemieckie lub jednostki Armii Krajowej.

Relacje polsko-ukraińskie pod znakiem pytań

Nawrocki odniósł się również do współczesnych kontrowersji w relacjach polsko-ukraińskich, zwłaszcza tych dotyczących upamiętniania postaci związanych z OUN i UPA. Nie tylko oskarżył “banderowską ideologię”, ale też powiedział, że “nie na takich bohaterów czeka Europa”. Przywołał słowa poety Zbigniewa Herberta o tym, że niewiedza o zaginionych podważa realność świata. Ostatnie decyzje Ukrainy, w tym nadanie jednej z jednostek wojskowych nazwy Bohaterów UPA, wywołały napięcia w tych relacjach. Premier Donald Tusk w ogłosił w mediach społecznościowych, że w Warszawie stanie Mur Pamięci z nazwiskami wszystkich zidentyfikowanych ofiar wojen XX wieku w Ukrainie, w tym zbrodni wołyńskiej. Uroczystości żałobne w Ołyce z okazji 83. rocznicy zbrodni wołyńskiej były również okazją do przemówienia wicepremiera Władysława Kosiniaka-Kamysza.