Sejm pracuje nad ograniczeniem dostępności alkoholu i zakazami reklamy

Dwa odrębne projekty ustaw, dotyczące zmian w sprzedaży i promocji napojów alkoholowych, wpłynęły do Sejmu 23 września 2025 roku, jeden autorstwa Lewicy, drugi Polski 2050. Obydwa przeszły pierwsze czytanie 23 stycznia 2026 roku i zostały skierowane do komisji zdrowia. Komisja podjęła decyzję o ich wspólnym rozpatrywaniu, co oznacza, że finalnie zostanie przedstawione jedno sprawozdanie z prac.

Propozycje Lewicy

Projekt Lewicy zakłada kompleksowe zmiany w Ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz Ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Główne założenia to wprowadzenie całkowitego zakazu reklamy i promocji wszystkich napojów alkoholowych, w tym piwa. Propozycja przewiduje również zakaz sprzedaży alkoholu na stacjach paliw, w zakładach leczniczych oraz wprowadzenie ogólnopolskiego zakazu sprzedaży w godzinach nocnych, od 22:00 do 6:00.

Senator Wojciech Konieczny z Lewicy, prezentując we wrześniu ubiegłego roku główne założenia projektu, podkreślał problem dostępności alkoholu na stacjach benzynowych, zwłaszcza w godzinach porannych, co, jak zauważył, wiąże się także z zakupami tzw. małpek. W ramach tego projektu pojawił się także postulat wprowadzenia obowiązku weryfikacji wieku przy zakupie alkoholu oraz zakaz sprzedaży internetowej bez odbioru osobistego z dokumentem tożsamości. Dodatkowo, Lewica proponuje przeznaczenie 22 milionów złotych rocznie z Narodowego Funduszu Zdrowia na Fundusz Zajęć Sportowych dla Uczniów, co miałoby wspierać aktywność fizyczną wśród dzieci i młodzieży.

Propozycje Polski 2050

Projekt Polski 2050, dotyczący nowelizacji Ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz Ustawy o radiofonii i telewizji, również koncentruje się na ograniczeniach. Zakłada on bezwzględny zakaz publicznej reklamy napojów alkoholowych i bezalkoholowych. Ponadto, projekt przewiduje rozszerzenie uprawnień gmin w zakresie wprowadzania godzinowych zakazów sprzedaży alkoholu oraz podniesienie opłat za zezwolenia na jego sprzedaż.

Interesującym elementem propozycji Polski 2050 jest zakaz sprzedaży napojów alkoholowych w pojemnikach mniejszych niż 300 ml, o ile nie są one wykonane ze szkła lub metalu. Dodatkowo, na opakowaniach napojów alkoholowych miałyby pojawić się oznaczenia graficzne, ilustrujące skutki spożycia alkoholu. Jak zauważyła dr Bogusława Bukowska, dyrektor Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom, wiele badań wskazuje na negatywny wpływ ekspozycji na reklamy alkoholu na inicjację alkoholową wśród młodzieży.

Obecnie, reklama piwa jest dozwolona jedynie w godzinach od 20:00 do 6:00, bez możliwości kierowania przekazu do małoletnich czy sugerowania pozytywnych skojarzeń z aktywnością fizyczną. Eksperci wskazują, że pomimo tych ograniczeń, reklamy wciąż wpływają na młodzież. Badanie Instytutu Człowieka Świadomego wykazało, że ponad trzy czwarte respondentów miało kontakt z reklamami piwa w wieku niepełnoletnim, a znaczna część uważa, że reklamy przyczyniają się do zwiększenia spożycia alkoholu w Polsce.