Sylwia Gregorczyk-Abram nowym Rzecznikiem Praw Obywatelskich

Sylwia Gregorczyk-Abram, adwokatka i obrończyni praw człowieka, została oficjalnie wybrana na kolejnego Rzecznika Praw Obywatelskich. Jej kandydatura, zgłoszona przez posłów Koalicji Obywatelskiej i Lewicy, uzyskała w Senacie 59 głosów za, przy 25 głosach przeciw. Wcześniej, 233 posłów Sejmu poparło jej nominację, podczas gdy jej kontrkandydat, Adam Borowski, otrzymał 177 głosów.

Przed głosowaniem w Senacie, Gregorczyk-Abram podkreślała wagę dialogu i konstytucyjne zadania urzędu RPO. Jak stwierdziła, Rzecznik Praw Obywatelskich powinien działać, aby "pomiędzy konstytucyjną obietnicą ochrony praw a doświadczeniem obywatela nie powstała przepaść". Jej zdaniem, Konstytucja RP stanowi swego rodzaju kartę praw człowieka, z której wynika rola Rzecznika. Senatorowie Prawa i Sprawiedliwości dopytywali kandydatkę o jej rozumienie apolityczności w kontekście działalności w inicjatywach społecznych.

Doświadczenie i dotychczasowa działalność

Sylwia Gregorczyk-Abram to absolwentka prawa na Uniwersytecie Warszawskim, urodzona w 1982 roku. Jest współzałożycielką inicjatyw na rzecz niezależności sądownictwa, takich jak Wolne Sądy oraz Komitet Obrony Sprawiedliwości. Zasiada również w zarządzie Stowarzyszenia im. prof. Zbigniewa Hołdy. W maju 2025 roku objęła przewodnictwo komisji do spraw wyjaśnienia mechanizmów represji wobec organizacji społeczeństwa obywatelskiego i działaczy społecznych w latach 2015-2023, która działała przy Ministerstwie Sprawiedliwości. W swojej działalności angażuje się także w sprawy osób z niepełnosprawnościami, wielokrotnie nawiązując do własnych doświadczeń jako mamy dziecka z niepełnosprawnością.

Jej kontrkandydatem na stanowisko RPO był Adam Borowski, znany działacz opozycji demokratycznej z czasów PRL, związany ze środowiskiem PiS i będący szefem warszawskiego klubu "Gazety Polskiej". Borowski ma na koncie działalność na rzecz przemian demokratycznych w Polsce i został odznaczony w 2006 roku Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Pełnił również funkcję społecznego doradcy RPO w latach 2008-2010 w kwestiach uchodźców czeczeńskich.

Rola i zadania Rzecznika Praw Obywatelskich

Zgodnie z polskim prawem, Rzecznik Praw Obywatelskich to obywatel polski wyróżniający się wiedzą prawniczą, doświadczeniem zawodowym, wysokim autorytetem moralnym i wrażliwością społeczną. Główne zadanie RPO to stanie na straży wolności, praw człowieka i obywatela, które są określone w Konstytucji RP oraz innych aktach prawnych. Do jego obowiązków należy także dbanie o realizację zasady równego traktowania. Rzecznik bada, czy w wyniku działań lub zaniechań organów, organizacji i instytucji nie doszło do naruszenia prawa lub zasad współżycia i sprawiedliwości społecznej.