System kaucyjny w Polsce pod lupą: ponad sto zgłoszeń i cztery skargi
Od momentu uruchomienia systemu kaucyjnego w październiku 2025 roku, do Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska wpłynęły liczne zgłoszenia i skargi dotyczące jego funkcjonowania. Urzędnicy uspokajają, wskazując, że większość problemów ma charakter przejściowy i jest typowa dla fazy wdrażania.
Od 1 października 2025 roku, kiedy to w Polsce zaczął obowiązywać system kaucyjny, Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ) odnotował łącznie 104 zgłoszenia i wnioski dotyczące jego funkcjonowania. Dodatkowo wpłynęły cztery skargi na działania kontrolne wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska wobec podmiotów zobowiązanych do prowadzenia systemu.
Według GIOŚ, wzrost liczby zgłoszeń jest normalnym zjawiskiem w początkowej fazie adaptacji systemu przez wszystkich uczestników, w tym użytkowników końcowych. Najczęściej zgłaszane problemy są określane jako przejściowe i incydentalne, nie stanowiąc zagrożenia dla środowiska. Inspektorat zapewnił, że niedogodności są sukcesywnie eliminowane, a trudności należy traktować jako czasowe.
Weryfikacja zgłoszeń i skarg
Wnioski o podjęcie interwencji, które wpływają do GIOŚ, są przekazywane do odpowiednich wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska w celu weryfikacji. W przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów, stosowane są administracyjne kary pieniężne. Dotychczas do GIOŚ nie wpłynęły żadne odwołania od decyzji wojewódzkich inspektorów.
Spośród czterech skarg na działanie wojewódzkich inspektoratów, trzy zostały uznane za bezzasadne po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Los czwartej skargi jest wciąż rozstrzygany, postępowanie wyjaśniające w tej sprawie jest w toku.
Zasady działania systemu kaucyjnego
System kaucyjny obejmuje butelki plastikowe o pojemności do 3 litrów oraz metalowe puszki do 1 litra. W ich przypadku kaucja wynosi 50 groszy, którą można odzyskać po oddaniu opakowania. Od 2026 roku do systemu włączone zostaną również szklane butelki wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra, dla których kaucja wyniesie 1 zł. Producenci napojów w takich szklanych butelkach nadal mogą prowadzić własne systemy zbiórki.
Charakterystyczny znak kaucyjny, składający się z dwóch strzałek tworzących prostokąt z napisem „kaucja” i jej kwotą, informuje o objęciu opakowania systemem. Do odzyskania kaucji nie jest wymagany paragon, natomiast opakowanie nie może być zgniecione. System kaucyjny ma za zadanie podnieść poziom selektywnej zbiórki opakowań po napojach, co pozwoli Polsce spełnić unijne cele, zakładające osiągnięcie 77% zbiórki do 2028 roku oraz 90% od 2029 roku.
Warto zaznaczyć, że początkowe plany włączenia opakowań po mleku do systemu zmieniły się, a resort klimatu nie pracuje nad rozszerzeniem systemu o opakowania po mleku. Rozważane jest natomiast rozszerzenie systemu o opakowania szklane jednorazowe, w tym tak zwane „małpki”, z ewentualnymi działaniami legislacyjnymi planowanymi na jesień.
Komentarze (3)
-
Z
znawca tematu · 3 miesiące temu
zgadzam się z tym, co napisano w artykule, jednak nie można bagatelizować problemów. Zgłoszenia i skargi to sygnał, że coś jest nie tak z wdrożeniem. Oby urzędnicy nie zbagatelizowali tej sytuacji, bo może skończyć się to źle dla nas wszystkich.
-
P
podatnik · 3 miesiące temu
to wszystko fajnie, ale dla mnie to jest kolejna biurokratyczna machina, która znowu nic nie zmienia. zamiast tego, lepiej byłoby promować recykling w szkołach
-
Z
zzz · 4 miesiące temu
no wlasnie, wszyscy wiedza, ze na poczatku zawsze jest chaos. ale ciekawe, co bedzie dalej, jak system sie juz ustabilizuje