Szczyt NATO w Ankarze: Obawy o USA i przyszłość europejskiej obronności

Przywódcy 32 państw członkowskich NATO spotkają się w stolicy Turcji w dniach 7-8 lipca 2026 roku. Spotkanie to będzie kluczowe dla ustalenia kierunków działań Sojuszu Północnoatlantyckiego w kontekście potencjalnego zmniejszenia amerykańskiej obecności wojskowej w Europie, sygnalizowanego przez władze USA. Jednocześnie, od państw europejskich oczekuje się zwiększenia wkładu finansowego w ich własną obronę.

Europejskie stolice obawiają się, że choć Stany Zjednoczone nie wycofają się z NATO, mogą ograniczyć swoją rolę na kontynencie, przekierowując część sił do regionu Indo-Pacyfiku. W przeszłości, wstrzymywanie rotacji wojsk, co dotknęło również Polskę, było interpretowane jako sygnał możliwych zmian w amerykańskiej strategii.

Wsparcie dla Ukrainy i wydatki na obronność

Kolejnym istotnym punktem agendy szczytu będzie dalsze wsparcie dla Ukrainy. Sekretarz Generalny NATO, Mark Rutte, zapowiedział długoterminową pomoc wojskową oraz zwiększenie europejskiego przemysłu obronnego poprzez podpisanie kontraktów zbrojeniowych. Celem jest rozwój zdolności produkcyjnych w Europie i zwiększenie dostaw uzbrojenia i amunicji.

Państwa członkowskie NATO mają również omówić kwestię zwiększenia wydatków na obronność. Zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami, do 2035 roku, kraje Sojuszu zobowiązały się do przeznaczania 5 procent PKB na cele obronne. Polska już teraz spełnia ten warunek, co podkreślił Minister Kosiniak-Kamysz.

Inwestycje w infrastrukturę i produkcję zbrojeniową

Minister Kosiniak-Kamysz wskazał na znaczenie wspólnych rurociągów paliwowych NATO dla bezpieczeństwa Sojuszu. Dyskusje na ten temat trwają od lat, a państwa Europy Środkowej i Centralnej, w tym Grupa Wyszehradzka oraz kraje bałtyckie, wyrażają duże poparcie dla tej idei. Projekt zakłada budowę rurociągów od zachodnich Niemiec, przez wschodnie Niemcy do Polski, a stamtąd na południe do Czech i na północ do państw bałtyckich. Niektóre kraje, takie jak Hiszpania, zmieniają swoje początkowe stanowisko w tej sprawie.

Podczas szczytu poruszona zostanie także kwestia przeniesienia zdolności produkcji zbrojeniowej do Europy. W opinii ministra Kosiniaka-Kamysza, efektywne wykorzystanie środków budżetowych i programów, takich jak SAFE, wymaga wysokiego poziomu baz i zdolności produkcyjnych w państwach członkowskich. Polska wyraża ambicje, by stać się centrum produkcyjnym i serwisowym, a także miejscem transferu zdolności zbrojeniowych ze Stanów Zjednoczonych do Europy.

Szczyt ma również poruszyć tematykę odstraszania nuklearnego oraz rozwoju sztucznej inteligencji, w czym Polska widzi swoją rolę. Największym wyzwaniem dla przywódców będzie jednak potwierdzenie jedności NATO, co ma być silnym sygnałem zarówno dla Rosji, jak i innych przeciwników Zachodu.