Szczyt NATO w Ankarze: Test jedności i nowe zobowiązania wobec Ukrainy

Szczyt NATO w Ankarze, trwający od 7 do 8 lipca 2026 roku, poświęcony jest między innymi potwierdzeniu zobowiązań wynikających z artykułu 5 Traktatu Północnoatlantyckiego, zapewniającego zbiorową obronę wszystkim członkom Sojuszu. Spotkanie w stolicy Turcji, drugie w historii organizowane przez ten kraj, gromadzi przywódców, w tym prezydenta USA Donalda Trumpa i prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego. Polskę reprezentują prezydent Karol Nawrocki, wicepremier i minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz oraz wicepremier i minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski.

Jednym z najważniejszych tematów dyskusji jest długoterminowe wsparcie dla Ukrainy. W projekcie deklaracji końcowej szczytu znalazło się zobowiązanie europejskich państw NATO i Kanady do przekazania Ukrainie co najmniej 70 miliardów euro w 2026 roku oraz takiej samej kwoty w 2027 roku. Anonimowy przedstawiciel niemieckiego rządu poinformował, że łączna kwota 140 miliardów euro obejmuje 90 miliardów euro kredytu z Unii Europejskiej oraz dwustronne wsparcie od poszczególnych krajów. Władze niemieckie podkreślają, że choć w projekcie deklaracji nie zapisano konkretnych kwot dla poszczególnych państw, ma ona stanowić podstawę do negocjacji w sprawie dalszych wkładów. Ukraina oszacowała swoje potrzeby na 60-70 miliardów euro. Prezydent Zełenski wezwał NATO do podjęcia "stanowczych decyzji" w sprawie wsparcia jego kraju, szczególnie w kontekście nasilonych rosyjskich ataków tuż przed szczytem.

Zwiększone wydatki na obronność i jedność Sojuszu

Szczyt jest oceniany jako test jedności Sojuszu, zwłaszcza w kontekście rosnących wydatków obronnych. W ubiegłorocznym szczycie w Hadze ustalono, że państwa NATO mają przeznaczać na obronność 5 procent PKB do 2035 roku. Według danych NATO, europejscy członkowie Sojuszu i Kanada zwiększyli wydatki obronne o blisko 20 procent w 2025 roku w porównaniu do roku poprzedniego. Na przestrzeni ostatniej dekady ich średni poziom wzrósł z 1,4 do 2,3 procenta PKB. Sekretarz generalny NATO, Mark Rutte, podkreślił znaczenie zwiększenia inwestycji, rozwoju przemysłu obronnego oraz wsparcia dla Ukrainy jako elementów wzmacniających bezpieczeństwo Sojuszu. Mimo tych postępów, nie wszystkie państwa członkowskie popierają dalsze zwiększanie nakładów. Polska jest jednym z liderów pod względem wydatków na obronność, natomiast Hiszpania sprzeciwia się osiągnięciu poziomu 5 procent PKB.

Rosja i rozwój przemysłu obronnego

W deklaracji końcowej szczytu Rosja ma zostać określona jako "długoterminowe zagrożenie" dla bezpieczeństwa euroatlantyckiego. Trzecim istotnym tematem rozmów jest rozwój przemysłu obronnego. Dyskusje koncentrują się na zwiększeniu produkcji uzbrojenia, skróceniu łańcuchów dostaw oraz inwestycjach w nowe technologie. W tym kontekście pojawiają się propozycje, takie jak rozbudowa rurociągów wojskowych, które miałyby dostarczać ropę w razie konfliktu. Kwestiom tym poświęcone zostanie specjalne NATO Defence Industry Forum z udziałem przedstawicieli państw sojuszniczych i przemysłu.