Wieś Ostaszów zabytkiem. Mieszkańcy zapowiadają protesty

Decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Daniela Gibskiego, wydana 26 lipca 2026 roku, objęła ścisłą ochroną konserwatorską historyczny układ wiejski Ostaszowa, położonego w gminie Przemków, w powiecie polkowickim. Wieś, założona w 1936 roku przez Służbę Pracy Rzeszy jako modelowa kolonia rolnicza, została uznana za unikatową w skali kraju ze względu na zachowaną architekturę i układ, co potwierdził Narodowy Instytut Dziedzictwa.

Obawy mieszkańców i lokalnych władz

Mimo argumentów konserwatora o wyjątkowych wartościach historycznych, naukowych i artystycznych Ostaszowa, decyzja spotkała się z powszechnym sprzeciwem. Sołtys Sylwia Mazur poinformowała, że przeciwko wpisowi do rejestru zabytków opowiadają się zarówno mieszkańcy, jak i radni Gminy Przemków, burmistrz, radni powiatowi oraz starosta polkowicki. Obawiają się oni, że wpis do rejestru uniemożliwi prowadzenie wszelkich prac budowlanych i remontowych, gdyż każda zmiana będzie wymagała konsultacji ze służbami konserwatorskimi.

Konserwator zapewnia o współpracy

Daniel Gibski przekonuje, że jego urząd deklaruje pełną współpracę z lokalną społecznością. Zaznaczył, że służby konserwatorskie gotowe są wspierać mieszkańców w wypracowaniu zasad postępowania w przypadku remontów i inwestycji, zgodnych z przepisami ochrony zabytków, gdy decyzja się uprawomocni. Konserwator odrzucił narrację o "skansenie" i blokowaniu inwestycji, wskazując, że obiekty wpisane do rejestru mogą być remontowane, a ochrona ma zapobiegać niewłaściwym działaniom, takim jak próby lokalizacji zabudowy szeregowej w centrum wsi. Podkreślił również, że na Dolnym Śląsku inne układy wiejskie, takie jak Brzostów czy Wambierzyce, są już wpisane do rejestru zabytków, co nie uniemożliwia ich użytkowania ani rozwoju.

Zapowiedź odwołań

Mieszkańcy Ostaszowa zapowiedzieli protesty i złożenie odwołania do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zgodnie z przepisami, wszelkie prace przy zabytku są zabronione do czasu uprawomocnienia się decyzji, co budzi dodatkowe obawy o paraliż inwestycyjny miejscowości. Sołtys Mazur w swoim oświadczeniu wyraziła przekonanie, że głos lokalnej społeczności nie jest brany pod uwagę, a o przyszłości wsi decyduje "bezduszny urzędnik z Wrocławia".