Zidentyfikowano szczątki ppor. Mieczysława Dziemieszkiewicza, "Roja"

24 lipca 2026 roku ogłoszono znaczące odkrycie: zidentyfikowano szczątki ppor. Mieczysława Dziemieszkiewicza, "Roja", który był dowódcą jednego z najdłużej działających oddziałów partyzanckich na Mazowszu w powojennej Polsce. Jego ciało zostało odnalezione na "Łączce" na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, w sąsiedztwie miejsca pochówku mjr. Zygmunta Szendzielarza "Łupaszki".

Przełom w identyfikacji

Ppor. Mieczysław Dziemieszkiewicz zginął w nocy z 13 na 14 kwietnia 1951 roku w Szyszkach, podczas obławy przeprowadzonej przez funkcjonariuszy UB i MO, wspieranych przez żołnierzy KBW. Przez ponad siedemdziesiąt lat miejsce jego pochówku pozostawało nieznane. Przełom w śledztwie prowadzonym przez Oddziałową Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Warszawie nastąpił dzięki zaawansowanym badaniom genetycznym.

Identyfikacja była możliwa dzięki wieloetapowym badaniom genetycznym przeprowadzonym przez ekspertów z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie. Kluczowym momentem było odnalezienie charakterystycznego artefaktu, orzełka z beretu, podczas ekshumacji. To znalezisko skłoniło prokuratorów do rozszerzenia zakresu porównań genetycznych. Ostateczne potwierdzenie tożsamości wymagało również pozyskania dodatkowego materiału porównawczego od nieżyjących członków rodziny Dziemieszkiewicza.

Misja IPN i znaczenie odkrycia

Wiceprezes IPN, dr hab. Karol Polejowski, podczas konferencji prasowej podkreślił, że poszukiwanie miejsc pochówków polskich bohaterów i przywracanie ich tożsamości jest fundamentalną misją Instytutu. Dyrektor Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, prokurator Andrzej Pozorski, wskazał na długi okres niewiedzy o losach Mieczysława Dziemieszkiewicza po jego śmierci.

Dr hab. Krzysztof Szwagrzyk, wiceprezes IPN oraz dyrektor Biura Poszukiwań i Identyfikacji, zwrócił uwagę na zagrożenie, jakie "Rój" stanowił dla komunistycznych władz. Pierwotnie badacze rozważali, że "Rój" mógł zostać pochowany w Pułtusku, jednak odkrycie na "Łączce" pokazało, że spoczął w bezimiennym dole obok mjr. "Łupaszki". Przedstawiciele rodziny, obecni na konferencji, wyrazili ulgę i podkreślili, że dzięki pracy IPN, będą mogli godnie pochować swojego bliskiego.

Mieczysław Dziemieszkiewicz (1925-1951) wywodził się z rodziny o patriotycznych korzeniach. W czasie okupacji niemieckiej był związany z Narodowymi Siłami Zbrojnymi, a jego starszy brat, Roman Dziemieszkiewicz "Pogoda", był komendantem Powiatu NSZ Ostrołęka. Mieczysław Dziemieszkiewicz uczestniczył również w tajnym nauczaniu w Makowie Mazowieckim.