Jak zapobiegać niewydolności serca? Wskazówki międzynarodowych ekspertów
Międzynarodowy zespół ekspertów, w tym polskie badaczki, opublikował raport w "European Heart Journal", który podsumowuje aktualną wiedzę na temat wczesnego zapobiegania niewydolności serca. Kluczowe okazały się kontrola chorób współistniejących i regularna aktywność fizyczna.
Niewydolność serca dotyka ponad 60 milionów ludzi na świecie i stanowi jedną z najczęstszych przyczyn hospitalizacji wśród osób po 65. roku życia. Została zdefiniowana jako zespół zaburzeń, w których serce nie jest w stanie efektywnie pompować krwi. Liczba zachorowań rośnie, między innymi z powodu starzenia się społeczeństw, co stawia coraz większe wyzwania przed systemami opieki zdrowotnej.
Międzynarodowy zespół 24 naukowców, wśród których znalazły się prof. Donata Kurpas i prof. Izabella Uchmanowicz z Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, przeanalizował obszerne dane dotyczące czynników ryzyka i metod zapobiegania. Ich ustalenia zostały zaprezentowane w raporcie opublikowanym w "European Heart Journal". Autorzy podkreślają, że choroba ta przez długi czas może rozwijać się bez wyraźnych objawów, co stwarza możliwość wczesnej interwencji.
Kluczowe czynniki ryzyka i metody zapobiegania
Eksperci wskazują, że niewydolność serca często rozwija się w wyniku długotrwałych problemów zdrowotnych, takich jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, otyłość, choroba wieńcowa czy przewlekła choroba nerek. Nawet jeśli pacjent nie odczuwa duszności czy zmęczenia, w jego układzie krążenia mogą już zachodzić niekorzystne zmiany. Ten bezobjawowy etap jest kluczowy dla działań prewencyjnych.
Szczególne znaczenie ma kontrola nadciśnienia. Z analiz wynika, że wzrost ciśnienia skurczowego o każde 5 mmHg zwiększa ryzyko niewydolności serca o 28 procent. Jednocześnie, jego obniżenie o 5 mmHg koreluje ze zmniejszeniem tego ryzyka o około 13 procent.
Istotne jest także odpowiednie leczenie cukrzycy, obejmujące nie tylko utrzymywanie poziomu glukozy, ale również dobór właściwych leków. Nowoczesne preparaty przeciwcukrzycowe, w tym inhibitory SGLT2, były w stanie zmniejszyć częstość hospitalizacji z powodu niewydolności serca o około 30 procent. Z tego powodu powinny być rozważane u pacjentów z cukrzycą typu 2 lub przewlekłą chorobą nerek, zwłaszcza tych narażonych na choroby układu krążenia.
Aktywność fizyczna i edukacja pacjentów
Wielu pacjentów boryka się z jednoczesnym występowaniem nadciśnienia, cukrzycy i otyłości, a czasem również przewlekłej choroby nerek. Te schorzenia mogą wzajemnie nasilać swoje negatywne skutki, zwiększając ryzyko niewydolności serca. Z tego powodu leczenie powinno być kompleksowe, a nie w oderwaniu od innych dolegliwości.
Raport podkreśla również znaczenie aktywności fizycznej. Wyniki badań sugerują, że poprawa sprawności fizycznej może przyczynić się do zapobiegania niewydolności serca. Nawet niewielkie zwiększenie aktywności, na przykład z 2000 do 2700 kroków dziennie, może przynieść korzyści i zmniejszyć ryzyko chorób układu krążenia.
Lepsze wyniki zaobserwowano u osób, które trwale zwiększyły aktywność lub zredukowały masę ciała, co zmniejszało ryzyko jednego z typów niewydolności, w którym krew ma trudności z napełnieniem serca. Eksperci zaznaczają, że wczesne wykrywanie czynników ryzyka i edukacja pacjentów są kluczowe, szczególnie dla tych, którzy nie odczuwają jeszcze objawów, ale są w grupie ryzyka.