Reforma PIP: Koniec z ukrytymi etatami i lawina skarg

Od 8 lipca 2023 roku Państwowa Inspekcja Pracy dysponuje nowymi narzędziami do walki z nieprawidłowymi formami zatrudnienia. Głównym celem reformy jest umożliwienie PIP przekształcania pozornych umów cywilnoprawnych i umów B2B w pełnoprawne umowy o pracę. Zmiana ta ma bezpośredni związek z Krajowym Planem Odbudowy i jest uznawana za kluczową dla zwiększenia ochrony pracowników w Polsce.

Marcin Stanecki, szef Państwowej Inspekcji Pracy, zwraca uwagę na rosnącą liczbę skarg dotyczących nieprawidłowo zawartych umów. Do maja 2023 roku wpłynęło ich już prawie 2000, co stanowi dwukrotny wzrost w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku. Stanecki przewiduje, że po wprowadzeniu reformy liczba ta będzie nadal rosła, a rozpatrywanie skarg będzie jednym z głównych zadań Inspekcji.

Ryzyko ubóstwa emerytalnego

Szef PIP podkreśla, że zjawisko „ukrytych etatów” jest problemem od wielu lat. Często osoby zatrudnione na kontraktach skupiają się na korzyściach związanych z niższymi daninami publicznymi i większą swobodą, nie dostrzegając długoterminowych konsekwencji. Stanecki ostrzega przed ryzykiem ubóstwa emerytalnego oraz brakiem pełnej ochrony w przypadku nagłych zdarzeń, takich jak choroba czy wypadek. Symboliczne zasiłki chorobowe czy niskie renty mogą znacząco ograniczyć możliwość utrzymania siebie i rodziny.

Rekordowa liczba skarg w Mazowieckiem

Napływ skarg dotyczy wszystkich okręgów inspekcji, jednakże województwo mazowieckie, z siedzibą w Warszawie, odnotowuje ich rekordową liczbę. Co piąta skarga do Inspekcji trafia właśnie na Mazowsze. Czas rozpatrywania spraw może się różnić, w mniejszych województwach zajmuje to około trzech miesięcy, natomiast w większych, z uwagi na większą liczbę zgłoszeń, czas oczekiwania może być dłuższy. Stanecki zapewnił, że każda kontrola będzie zapowiadana przedsiębiorcom z wyprzedzeniem.

Reforma wprowadza również nowości, takie jak kontrole zdalne. Marcin Stanecki wskazał, że pracodawcy nie muszą specjalnie przygotowywać się do elektronicznej wymiany danych z Inspekcją, ponieważ takie połączenia są już realizowane. Po zmianach proces ten ma być uregulowany w przepisach i odbywać się na szerszą skalę, z zapewnieniem szyfrowania połączeń w celu ochrony danych przedsiębiorców.

Marcin Stanecki, który ma wkrótce pożegnać się ze swoim stanowiskiem (Państwowa Inspekcja Pracy podlega Sejmowi, a odwołania chce marszałek Włodzimierz Czarzasty), podkreślił, że zostawia instytucję w dobrej kondycji, z jasno wytyczonym kierunkiem rozwoju w stronę nowoczesnego urzędu.