Tajemnicza śmierć polskiej aktywistki w Ekwadorze. Autopsja wyklucza samobójstwo
W Ekwadorze trwa śledztwo w sprawie śmierci Moniki Silvy Koniuszek, polskiej aktywistki zajmującej się ujawnianiem korupcji. Wyniki sekcji zwłok, wskazujące na gwałtowny charakter śmierci i wykluczające samobójstwo, obaliły początkowe hipotezy władz.
Ciało Moniki Silvy Koniuszek znaleziono 8 czerwca 2023 roku w jej mieszkaniu w miejscowości Montanita, położonej w ekwadorskiej prowincji Santa Elena. Wstępne raporty, na których opierał się minister spraw wewnętrznych John Reimberg, sugerowały samobójstwo. Polityk informował 9 czerwca, że w mieszkaniu aktywistki znaleziono "przesłanki niezbędne do określenia" przyczyny śmierci jako samobójstwa, powołując się na raport policyjny oraz zeznania partnera zmarłej.
Wyniki sekcji zwłok
Późniejsze ustalenia, zweryfikowane protokołem sekcji zwłok, rzuciły nowe światło na sprawę. Wyniki autopsji wskazały na gwałtowny charakter śmierci Moniki Silvy Koniuszek. Na jej ciele znaleziono rany, takie jak ślad po uderzeniu w głowę, które są niezgodne z hipotezą o samobójstwie. Dodatkowo, w innym pomieszczeniu mieszkania odkryto ślady krwi. Te fakty skłoniły organizacje praw człowieka do podważenia wersji o samobójstwie i domagania się gruntownego śledztwa.
Działalność aktywistki i możliwe motywy
Monika Silva Koniuszek była znana z działalności antykorupcyjnej w Ekwadorze. Koncentrowała się na ujawnianiu nieprawidłowości, szczególnie w handlu ziemią w prowincji Santa Elena, oraz przekazywała informacje dotyczące domniemanych powiązań polityków z działalnością przestępczą. W kwietniu, przed śmiercią, informowała, że przekazała ambasadzie USA w Quito ustalenia dotyczące tak zwanej afery Sunshine, w którą miały być zaangażowane podmioty powiązane z handlem narkotykami, w tym pracownicy firmy Noboa Trading.
Organizacje takie jak Stały Komitet na rzecz Obrony Praw Człowieka (CDH) oraz organizacja praw kobiet CEPAM w Guayaquilu wskazują na dwa główne motywy potencjalnego zabójstwa: przemoc domową lub polityczną. Lokalni politycy i przedsiębiorcy, w tym parlamentarzysta Otto Vera, ministra pracy Cynthia Gellibert oraz były przewodniczący parlamentu Niels Olsen, byli wskazywani przez Monikę Silvę Koniuszek w jej zawiadomieniach dotyczących domniemanych nieprawidłowości. Organizacje zwróciły się do prokuratury o przesłuchanie ministra Johna Reimberga w związku z jego wcześniejszymi deklaracjami dotyczącymi samobójstwa, a także o zbadanie zeznań osób z otoczenia aktywistki oraz tych, których nazwiska pojawiały się w jej zgłoszeniach korupcyjnych.
Na rzecz szybkiego i niezależnego wyjaśnienia śmierci polskiej aktywistki apelowały również delegatura Unii Europejskiej w Ekwadorze oraz Międzyamerykańska Komisja ds. Praw Człowieka. Specjalna sprawozdawczyni ONZ ds. obrońców praw człowieka Andrea Bolanos wezwała władze Ekwadoru do zaprzestania prześladowań i zapewnienia ochrony osobom zaangażowanym w podobną działalność.