Inflacja w sklepach: Jak zmieniały się ceny produktów w maju 2023 roku
W maju 2023 roku średni wzrost cen produktów codziennego użytku wyniósł 3,4% rok do roku. Najmocniej podrożała chemia gospodarcza i używki, natomiast spadki odnotowano głównie w kategorii produktów tłuszczowych.
Analiza cen w polskich sklepach w maju 2023 roku, przeprowadzona przez UCE Research i Uniwersytety WSB Merito, wykazała, że codzienne zakupy były droższe średnio o 3,4% w porównaniu do poprzedniego roku. Badanie objęło ponad 100 produktów z blisko 41 tysięcy placówek handlowych.
Co drożało najbardziej?
Największy wzrost cen zaobserwowano w kategorii chemii gospodarczej, która podrożała o 9,1% rok do roku. Na drugim miejscu znalazły się używki (kawa, herbata, piwo i wódka) ze wzrostem o 8,6%. Trzecią kategorią z dynamicznym wzrostem cen były słodycze i desery, których ceny wzrosły średnio o 5,8%.
Eksperci wskazują, że drożejące używki to w dużej mierze efekt wzrostu cen kawy na światowych giełdach, spowodowanego nieurodzajem. W przypadku słodyczy i deserów wpływ mają wysokie koszty surowców wykorzystywanych w produkcji. Dr inż. Anna Motylska-Kuźma z Uniwersytetu DSW Ideis zauważyła, że te kategorie produktów są bardziej zależne od kosztów produkcji, importu i regulacji, co sprawia, że ich ceny rosną, nawet przy ogólnym wyhamowaniu inflacji.
Dr Robert Orpych z Uniwersytetu WSB Merito dodał, że w chemii gospodarczej na ceny wpływają przede wszystkim koszty energii, pracy, surowców chemicznych i transportu. Pomimo silnej konkurencji, presja kosztowa jest na tyle duża, że ceny w tej kategorii rosną szybciej niż średnia rynkowa. Dodatkowo w handlu detalicznym obserwuje się opóźnione przenoszenie wcześniejszych wzrostów kosztów na ceny końcowe.
Podrożały również napoje (o 4,9%) oraz ryby (o 4,5%). Wzrost cen ryb eksperci wiążą ze zmianą nawyków żywieniowych w Europie, w tym w Polsce, i wzrostem popytu.
Gdzie odnotowano spadki cen?
Pewne kategorie produktów odnotowały spadek cen. Największy dotyczył produktów tłuszczowych (masło, margaryna, olej), które staniały o 11,3% rok do roku. Kluczową rolę odegrał tu spadek cen masła, które potaniało średnio o 30%. Dr inż. Motylska-Kuźma wyjaśniła, że tak znaczne obniżki masła to częściowo efekt wysokiej bazy z 2025 roku oraz zwiększenia podaży mleka i tłuszczu mlecznego.
Ponadto, ceny nabiału spadły o 0,6%, a produktów sypkich (takich jak cukier czy mąka) o symboliczne 0,1%. Te spadki przyczyniły się do ogólnego spowolnienia dynamiki wzrostu cen produktów codziennego użytku.