Producent Cisowianki pozywa Skarb Państwa o miliony złotych za VAT na wodę

Pozew, który trafił do Sądu Okręgowego w Warszawie w czerwcu 2026 roku, dotyczy stawek podatku VAT. W Polsce naturalna woda mineralna i źródlana objęta jest podstawową stawką 23%. Jednocześnie niektóre napoje smakowe, gazowane czy produkty z dodatkiem soków korzystają z preferencyjnej stawki VAT wynoszącej 5%.

Nałęczów Zdrój argumentuje, że takie rozwiązanie nierówno traktuje producentów wody i jest sprzeczne z zasadami zdrowia publicznego. Spółka wskazuje, że państwo powinno zachęcać obywateli do spożywania wody, zamiast tworzyć preferencje podatkowe dla napojów z cukrem lub dodatkami smakowymi.

Sprawa w Brukseli i konsekwencje dla Polski

Problem opodatkowania wody nie ogranicza się tylko do polskiego sądu. Skarga w tej sprawie trafiła również do Komisji Europejskiej. Jak wynika z ustaleń, Komisja wysłała już do polskiego rządu pytania dotyczące opodatkowania wody. Bruksela chce wyjaśnić, dlaczego w Polsce woda ma najwyższą stawkę VAT, podczas gdy w wielu krajach Unii Europejskiej jest traktowana jako produkt pierwszej potrzeby i objęta niższymi stawkami podatkowymi (np. 3% w Luksemburgu, 5,5% we Francji).

Profesor Robert Gwiazdowski, prawnik, ocenił, że różnicowanie stawek podatkowych dla produktów postrzeganych przez konsumentów jako podobne może budzić wątpliwości prawne. Zwrócił uwagę na trudności w uzasadnieniu sytuacji, gdy napoje słodzone lub smakowe obłożone są niższym podatkiem niż niesłodzona woda.

Historyczne tło sporu

Spór dotyczy także rozwiązań wprowadzonych w okresie pandemii, kiedy to część napojów objęto zerową stawką VAT, podczas gdy butelkowana woda wciąż była opodatkowana stawką 23%. Prawnicy producenta Cisowianki twierdzą, że takie działanie uprzywilejowało wybrane firmy.

Skarb Państwa będzie reprezentowany przez Prokuratorię Generalną. Jeśli Komisja Europejska uzna zarzuty za słuszne, może wszcząć postępowanie wobec Polski, które w dalszej kolejności mogłoby trafić do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Od 1 lipca planowane jest objęcie wyższą 23-procentową stawką VAT napojów energetycznych oraz bezalkoholowych odpowiedników piwa i wina. Jednak opodatkowanie wody mineralnej i źródlanej pozostanie bez zmian, co utrzymuje dysproporcję, przeciwko której protestują producenci wody.