TSUE o przedawnieniu roszczeń banków w sprawach frankowych

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) orzekł, że termin przedawnienia roszczenia banku o zwrot kapitału kredytu frankowego rozpoczyna się w momencie, gdy konsument po raz pierwszy zakwestionował wiążący charakter warunków umowy. Wyrok zapadł 6 lipca 2026 roku i odnosi się do pytania prejudycjalnego zadanego przez Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpatrujący pozwy banków przeciwko konsumentom o zwrot kapitału po unieważnieniu umów.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozważał trzy możliwe momenty rozpoczęcia biegu przedawnienia dla trzyletniego terminu: dzień wypłaty kapitału, dzień wpisania klauzul abuzywnych do rejestru warunków niedozwolonych, oraz dzień, w którym konsument po raz pierwszy zakwestionował umowę. TSUE uznał, że właściwy jest ten ostatni termin.

Reakcje branży bankowej

Związek Banków Polskich (ZBP) pozytywnie ocenił orzeczenie, nazywając je "końcem snu o darmowych mieszkaniach". Zdaniem banków, wyrok ten ma fundamentalne znaczenie dla stabilności rozliczeń następujących po unieważnieniu umów kredytowych. ZBP podkreślił, że potwierdza on prawo banku do dochodzenia zwrotu kapitału i że ochrona konsumenta nie może prowadzić do nieproporcjonalnych rezultatów.

Według Związku Banków Polskich, orzeczenie TSUE wpisuje się w dotychczasową linię orzeczniczą Trybunału, która konsekwentnie wskazuje na potrzebę równoważenia praw obu stron. Bankowcy twierdzą, że po tym wyroku szanse konsumentów na skuteczne podniesienie zarzutu przedawnienia roszczenia banku o zwrot kapitału zostaną znacząco ograniczone, zwłaszcza gdy bank podjął działania po zakwestionowaniu umowy przez klienta.

Stabilność i przewidywalność

ZBP przewiduje, że wyrok przyczyni się do większej stabilności orzecznictwa sądów krajowych, ograniczy spory dotyczące mechanizmu przedawnienia oraz zwiększy przewidywalność rozliczeń po unieważnieniu umów kredytowych. Banki liczą także na wzrost zainteresowania ugodami jako sposobem na zakończenie sporów. Prezes ZBP, Tadeusz Białek, zaznaczył, że TSUE ponownie potwierdził brak podstaw do tworzenia mechanizmu "darmowych mieszkań" kosztem banków i stabilności obrotu prawnego, wzmacniając pewność prawa i równowagę stron.

TSUE uznał, że ustalenie momentu rozpoczęcia biegu przedawnienia na dzień zakwestionowania umowy przez konsumenta nie uniemożliwia ani nie utrudnia bankowi dochodzenia zwrotu kapitału. Jednocześnie sprzyja to zasadzie pewności prawa i przewidywalności sytuacji oraz stosunków prawnych, ponieważ bank jest poinformowany o kwestionowaniu umowy w danym momencie.